AB Süt Piyasaları, Durum ve Görünüm; Mayıs-Ağustos 2011

AB Süt Piyasaları, Durum ve Görünüm; Mayıs-Ağustos 2011*

Öne Çıkanlar:

•Süt ve süt ürünleri piyasaları genelde yüksek fiyatlar ve artan üretim özelliklerini taşımaktadırlar.

•Mayıs’taki mevsimsel zirvenin ardından AB süt arzı halen 2010 seviyesinin üstündedir.

•Çiftlik sütü fiyatlarını arttırmak süt üretimini teşvik etmektedir, ancak artan yem fiyatları ve bahar kuraklığı nedeniyle üretimin düşmesi beklenmektedir.

•Ancak yine de, artan süt miktarları görece yüksek fiyattadır ve uluslararası ve ulusal piyasa taleplerine uygundur.

•AB dışında da süt üretimi dünyanın çeşitli yerlerinde artsa da, ek talebi karşılayacak hızda artmamaktadır.

•AB ve ABD’deki ek süt arzının çoğu peynir üretimini genişletmek amacıyla kullanılacaktır. Bu nedenle yağ ve yağsız süt tozunun mütevazı bir artış göstermesi beklenmektedir.

•Uluslararası pazarda ve AB pazarında süt emtia fiyatları birbirine çok yakındır.

•Yağsız süt tozu stoklarına müdahale daha da azalacaktır. Satış fiyatları şirketler açısından piyasanın durumunu etkilemeyecektir.

•Yağ ve süt yağı arzı talebe göre az sayıdadır ve düşük üretim için az stokun bulunması nedeniyle yağ, yığın krema ve diğer çok yağlı süt ürünleri üretimi 2011 yılı için yüksek olacaktır.

•Euro’nun Amerikan Doları karşısındaki dalgalanması belirsizlik yaratmaktadır.

•Eğer 2011/12 mevsiminde Okyanusyalı tedarikçiler arzlarını arttırırsa, az sayıdaki arzın karşılanması yıl içinde mümkün olabilecektir, ancak bunun herhangi bir kesinliği mevcut değildir. 

Süt Üretimi

AB süt arzı yükselen bir artış göstermektedir. Yeni açıklanan rakamlara göre AB’ye 33,9 milyon ton gönderilmiştir, bu da 2010 yılında 0,9 milyon ton olan rakama göre %2,8 bir artış göstermektedir. En yüksek artış ilk üç aylık dönemde %17 ile İrlanda’da gözlenirken, ardından %6 ile Fransa, %5 ile İngiltere ve Polonya ve %3 ile Almanya’da gerçekleşmiştir. Mutlak değerlerde ise en büyük artış 0,8 milyon ton ile Fransa, Almanya, İngiltere ve Polonya’da gözlemlenmiştir. Diğer üye ülkelerin çoğunluğunda az sayıda değişim meydana gelmiştir.

Ancak, büyümenin hızı Mart ve Nisan’da %2’ye düşmüştür. Ayrıca yılın geri kalanı için düşük büyüme hızları beklenmektedir. Bunun bir nedeni Batı ve Orta Avrupa’da yeterli sayıda yağmurun olmayışı olabilir. Eğer bahar aylarında yağmur yağarsa, bir sonraki aylar daha rahat olabilir. Ancak şimdiden tahıl ürünleri için beklentiler düşmüş durumdadır. Bu nedenle tahıl fiyatları ve dolayısıyla süt ineklerine yönelik yem fiyatları yüksek olacaktır. Yüksek süt fiyatları ile bu açık kapatılabilir. Ancak beklenen düşük büyüme hızının bir diğer nedeni de Mayıs 2010’dan başlayan dönemden itibaren, çok daha fazla süt mandıralara gönderilmiştir. Ayrıca normal hava şartlarında kışın gözlemlenen yüksek büyüme hızları yılın diğer kalanında korunamamaktadır ve iki yıl üst üste de gözlemlenmemektedir.

2010/11 kota yılında AB’ye 137 milyon ton mandıralara gönderilmiştir, bu rakam da bir önceki yıla göre 2,9 milyon ton veya %2,2 daha fazlasını oluşturmaktadır. İlk tahminlere göre bu miktar artı yağ ayarı, 146 milyon ton olan Nisan 2010-Mart 2011 dönemine göre AB’de mevcut süt kotalarının %6 altındadır. Sadece birkaç ülkede kotalar aşılmıştır, özellikle Hollanda, Danimarka, Belçika ve Avusturya. Özellikle hızlı artışların olduğu Fransa, İrlanda ve İngiltere gibi ülkelerde kotalar sonuna kadar kullanılmamıştır. İtalya dışında 2011/2012 kota yılında diğer ülkelere uygulanan farklı yüzdelerle, çoğu üye ülkenin süt üretimini arttırmak için daha çok imkanı olmuştur, ancak AB genelinde %100’e ulaşmak gerçekçi bir hedef değildir.

AB 27 – Üç yıllık süt teslimatı tahmini

 AB 27 – Üç yıllık süt teslimatı tahmini

Rusya ve Ukrayna 2011’de azalan, Beyaz Rusya ise artan süt arzıyla başlamıştır. Rusya’nın yoğun ithalata ihtiyaç duyması muhtemeldir, özellikle de peynir. ABD ve bir çok diğer ülkede süt üretimi artmaya devam etmektedir. Okyanusya süt üretimi mevsimsel olarak en düşük üretim miktarına yakındır, son aylardaki iyileşmiş hava şartlarından dolayı 2010/11 (Haziran-Mayıs) Yeni Zelanda’da %3 üretim olmuştur. Ayrıca Avustralyalı süt arzı 2010 yılının ikinci yarısında düşerken, 2011 yılının ilk ayları genel mevsimsel düşüş gösterse de, yine de bir önceki yıla göre daha çok üretim gerçekleşmiş, genel olarak bakıldığında ise toplam süt yılı (Temmuz-Haziran) içinde değişmemiş görünecektir. Normal şartlar altında hem Okyanusya ülkeleri bir sonraki süt yılında daha çok süt üretecek olsalar da, Avustralya’da büyüme hızının düşmesi beklenmektedir. 

ABD’de 2011 yılının ilk üç ayında yaklaşık %2lik bir büyümenin ardından muhtemelen süt üretimi artacaktır. Brezilya’da ve Arjantin’de süt üretiminde yüksek artışlar kaydedilmiştir.

 Çin ve Hindistan için yeni tahminler mevcut değildir. Ancak dünyadaki süt üretimi, söz konusu iki ülkede %2’den daha fazla artar ise dünya genelinde de %2 veya 14 milyon ton artabilecektir. Süt tozu ve kesilmiş sütün suyu ürünlerinin ithalat talebinin artması muhtemeldir.

Yüksek ithalat açık AB piyasası

AB piyasası kendiliğinden düşük bir büyüme göstermektedir; bunun da nedeni AB’de zaten diğer ülkelere göre talebin yüksek olması ve ekonomik düzelmenin her yerde, örneğin Almanya’da aynı hızda işlemiyor olması ve ayrıca Yunanistan, İrlanda ve Portekiz’de meydana gelen mali krizlerin bu ülkelerin satın alma gücünü azaltıyor olmasıdır.

Ancak şimdilik ek süt arzı ve daha fazlası iç peynir ve süt ürünleri piyasalarında emişmiştir ve hatta peynir, az yağlı süt tozu ve kesilmiş sütün suyu gibi ürünlerin ihracatına gitmiştir. Süte dengelendiğinde, ihracatlar 2010 yılında son on yılın en yüksek rakamlarına ulaşmıştır. Bu şekilde devam edildiği takdirde, düşük fiyatlarda olsa bile, 2011 yılında yeni bir rekora ulaşılabilir. İç tüketimin 0,9 milyon ton artmasıyla, piyasa çok iyi bir dengede olacağı gibi az yağlı süt tozu müdahale stokuna da ihtiyaç olacaktır. Günümüzde hiçbir yağ müdahaleden kaynaklanmamaktadır.

AB Süt Arzı ve İhracatı (Milyon Ton) 

 *)Geçici **)Tahmini  

Süt ürünleri fiyatlarının yüksek kalması muhtemeldir

Her ne kadar son aylarda AB’de ve bir çok ülkede süt arzı hem mevsimsel hem döngüsel büyüme kaydetse de, fiyatlar zayıf olarak az bir süre tepki verdi ve yüksekliklerini korudu. Euro’nun geçici gücü ile döviz kurlarına bağımlılık, AB’de az da olsa süt tozu ve yağ fiyatlarının düşmesine neden oldu. Ancak bu çok kısa sürdü ve iyileşme, Batı Avrupa’daki Mayıs ayı süt üretiminin zirveye ulaşmasından önce başlamıştı bile.

Dünya ekonomisinin ekonomik büyüme ve siyasi bir kargaşa içinde olmaması koşuluyla, AB süt ürünleri fiyatlarının yüksek seviyede kalacağı muhtemeldir. Süt tozu için Eylül sonuna kadar bu durum devam edebilir. Bundan sonra olacaklar ise yeni mevsimde Okyanus’taki duruma bağlı olacaktır. Ancak bu, yeni arzların hemen ters bir eğilim yaratacağı anlamına gelmemektedir. Dünya piyasalarındaki durumu dikkate almaksızın özellikle AB yağ ve süt yağı piyasaları arzı düşük olacaktır.

 Peynir üretimi için daha fazla süt

AB peynir üretiminin iç talep ve büyüyen ihracat imkanlarıyla büyümesiyle, ek süt arzının yarısından fazlası peynir üretimi için kullanılacaktır. Ayrıca, süt ürünleri için daha fazla süt talep edilecektir. Bu nedenle artan süt miktarı, ek yağ ve az yağlı süt tozu üretimi için kalan süt miktarlarını karşılamamaktadır.

Sıkı yağ piyasası

50.000 ton artan AB yağ üretimi ve yüksek fiyatlara tepki olarak az da olsa düşen yağ tüketimine rağmen, piyasa fiyatlarının yüksek kalması beklenmektedir. Bu koşullarda, 2011 yılının ilk aylarında olduğu gibi, ihracat için fazla yağ bulunmayacaktır. 2011 yılında uluslararası yağ ticaretiyle ilgili ilk rakamlar, yüksek fiyatlardan ziyade azalan ulaşılabilirlik nedeniyle, diğer yerlerden de ihracatın düşük olduğunu göstermektedir. Müdahale stokları bağış şemaları tarafından bertaraf edilmiştir. Asıl soru orta ve uzun vadede talebin yüksek fiyatlara olumsuz tepkisi olacaktır, ancak 2008 yılına göre fark, ekonomik gerilemenin olmamasıdır.  

Ayrıca uluslararası yağ piyasasının arzı azalacaktır. Yüksek fiyatlardan ziyade, azalan arzın sonucu azalan uluslararası ticarettir.

 Almanya ve Okyanusya arasında AB fiyatlarına göre tarihsel kıyaslamaya genel bakış

 Daha fazla az yağlı süt tozu, istikrarlı fiyatlar

Büyüyen tam yağlı süt tozu talebi neredeyse Okyanusya ve Arjantin’de artan üretim ile karşılanacaktır. AB içinde artan süt miktarları peynir ve daha küçük payda olan süt ürünleri için kullanılacaktır. Az yağlı süt tozu üretimi AB’de 100.000 ton artabilir. Ancak yine de, eğer ihracat talebi 2011 yılının ilk aylarında olduğu gibi güçlü olur da 450.000 tonluk tarihi miktarı aşarsa, piyasa da arz fazlası olmayacaktır. EUROSTAT verilerine göre 2010 yılında AB dışına 378.000 ton ihraç edilmiştir; bu da 380.000 ton ihraç edilen 1992 yılından beri en yüksek miktardır. Bu güçlü ihracatla ve artan üretime rağmen piyasa, beklenen talebi karşılamak için müdahale stoklarına ihtiyaç duyacaktır. Ocak ayından beri 50.000 ton Avrupa Komisyonu tarafından satılmıştır. Baharda talep azalsa da Komisyon çok daha düşük fiyatlardaki teklifleri kabul etmemiş, son gelişmeler de yüksek fiyat beklentilerini doğrulamıştır. Yalnızca Euro’nun ABD dolarına karşı güçlü olduğu dönemlerde iç fiyatlar azalmıştır. Bazı üye ülkelerin mali sorunları düşük oranlara ve aynı zamanda AB’nin uluslararası piyasada daha rekabetçi olmasına neden olmuş, yeni sözleşmelere sebebiyet vermiştir. AB mali politikalarının mali problemlere yaklaşım şekli, Mayıs ayının ikinci haftasında ortaya çıkan imkanlarının bu yıl için son olmayacağına işaret etmektedir, her ne kadar Euro bölgesinin ekonomik temelleri daha güçlü bir Euro’dan yana olsa da. ABD doları ile ifade edilen dünya piyasası fiyatları istikrarlıdır. Global Dairy Trade’in son yıllardaki ihalelerinde, Temmuz ayı az yağlı süt tozu sözleşmelerinde fiyatlar biraz artış gösterse de, şimdiki seviyeyi korumuştur.

 Almanya ve Okyanusya’daki az yağlı süt tozu piyasa fiyatlarının genel karşılaştırması ve AB müdahale fiyatı

 Tam yağlı süt tozu fiyatları son dönemde düşük seviyede kaydedilmiştir. Ancak yine de, yukarda bahsedilen ve Eylül/Ekim zamanından daha uzun bir süre az yağlı süt tozu piyasasından daha sıkı olan yağ piyasasına bağımlılık göstermektedir. Global Dairy tender’de bahsedilen Kasım-Ocak döneminde tam yağlı süt tozu fiyatlarının düşüşünü görmek, doğru sinyal olarak gözükmemektedir.

Tam yağlı süt tozu fiyatlarının Almanya ve Okyanusya’daki tarihsel kıyaslaması 

Diğer sektörler

 Endüstriyel süt emtia fiyatlarının beklenen sürenin üstünde yüksek fiyatta seyrederken, tüketime hazır süt ürünleri fiyatlarının gelişimi arkadan gelmektedir ve süt piyasasındaki genel arz ve talep arasındaki ilişkiyi tam olarak yansıtmamaktadır. Tedarik zincirindeki kar miktarlarına bağlı olarak AB’de ülkeden ülkeye fark gösterebilir. Kar miktarlarının düşük olduğu, örneğin Almanya’daki özel markalarda, fiyatlar yeterince yükseltilememektedir. Olası piyasa gelişmelerindeki belirsizlik daha kısa sözleşme dönemlerine neden olmuştur. Sanayi sektöründeki gelişmelere bağlı olarak piyasa durumu değişecektir. Ancak genel kanı, tedarikçiler için iç piyasadaki rekabet uluslararası piyasalardan daha fazladır. Her durumda, paketlenmiş yağ ve tüketime yönelik sıvı süte göre peynir fiyatları endüstriyel (ihracata yönelik) ürünlere daha uygundur.

 Tablo 1 ;AB- Süt Piyasası 2007 – 2010 ve 2011 Tahmini
1.000 ton       2007  2008   2009    2010*  2011**
Süt Teslimatları 133.767  135.513  135.025 136.70 139.000
Sıvı Ürünler  44.850 44.818 44.820 45.030 45.200
Yağ          
Üretim    2.110  2.100 2.010    2.050 2.050
Tüketim                1.994 1.968 1.977 1.96 1.960
Peynir          
Üretim             9.248    9.305   9.298 9.370   9.550
Tüketim    8.728  8.829 8.806 8.806 8.880
Az Yağlı Süt Tozu          
Üretim    1.090  1.040  1.100 1.030  1.130
Tüketim                          870 770  780  770  780
Tam Yağlı Süt Tozu Üretimi 773   840  740  748  760
Nüfus  
496 
498 
500 
502 
503
Güncelleme May 2011 *) Geçici. **) Tahmini.
Kaynak: ife, Kiel; ZMB, Berlin.
Tablo 2 ;AB Yağ Bilançosu
1.000 t
2007
2008
2009
2010*
2011*
Toplam Üretim
 2.110
 2.100
 2.050
 2.010
 2.060
İthalat
85
65
62
40
50
İhracat
211
147
150
155
160
Final stoklar
100
150
135
70
60
– müdahale
0
0
80
2
0
  Tüketim               1.994    1.968      1.977      1.960   1.960  
*) Tahmini.                                               ife May 2011
Kaynaklar:  ife, Kiel; ZMB, Berlin; AB Komisyonu
 
Tablo 3; AB Peynir Bilançosu 
1.000 t
2007
2008
2009
2010*
2011*
Üretim
8.983
9.050
9.048
9.120
9.300
İthalat
94
89
84
82
80
İşlenmiş peynir etkisi
 265
 255
 250
 250
 250
İhracat
594
555
576
676
750
Stok değişimi
+20
+10
+0
-30
+0
Tüketim
-kişi başı (kg)
8.728
 17,6
8.829
17,7
8.806
 17,7
8.806
 17,7
8.880
 17,7
*) Tahmini.                                            ife May 2011
Kaynaklar: ife, Kiel; ZMB, Berlin; AB Komisyonu
  
Table 4 ;AB Tam Yağlı Süt Tozu Bilançosu
 
1.000 t
2007
2008
2009
2010*
2011*
Üretim
773
840
740
748
760
İthalat
2
2
2
2
0
İhracat
366
481
451
444
440
Stok değişimi
20
0
-30
-15
0
Tüketim
389
361
321
320
320
*) Tahmini                                         ife May 2011
Kaynaklar: ife, Kiel; ZMB, Berlin; AB Komisyonu
 Tablo 5;AB Az Yağlı Süt Tozu Bilançosu
 
1.000 t
2007
2008
2009
2010*
2011*
Üretim
1.090
1.040
1.100
1.030
1.130
İthalat
10
8
6
4
0
Tüketim
870
770
780
770
780
– Yem
245
150
160
160
160
İhracat
201
179
230
378
450
Biten Stoklar
124
222
318
204
104
– müdahale
260
190
90
*) Tahmini                                      ife Mai 2011
Kaynaklar: ife, Kiel; ZMB, Berlin; AB Komisyonu

* Erhard Richarts, Süt Piyasası Danışmanı, IFE Yönetim Kurulu Başkanı,CLAL CLAL (Dairy Economic Consulting Firm)  için özel rapor olarak hazırlanmıştır.

Çeviri;
Nagehan ŞEN, Uzman, Orta Anadolu Kırsal Kalkınma Ajansı
Düzenleme;
Dr.Mustafa ALTUNTAŞ, Uzman Veteriner Hekim
01.06.2011
Reklamlar
Bu yazı AB Ortak Tarım Politikları, Fiyat politikalar, süt, Tarım ve Hayvancılık Politikaları içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s